Đang tải...

Giai thoại về xe một bánh

Thảo luận trong 'Hội chơi xe' bắt đầu bởi haui, 24/8/10.

Thành viên đang xem bài viết (Users: 0, Guests: 0)

  1. haui
    Offline

    Tài xế O-H
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    5/8/09
    Số km:
    3,304
    Được đổ xăng:
    128
    Mã lực:
    381
    Xăng dự trữ:
    -120 lít xăng
    Muốn chứng tỏ bản lĩnh “liều mình không sợ chết”? Có nhiều cách khác nhau. Thế nhưng không phải ai cũng đủ “nhuệ khí” leo lên những cỗ xe một bánh kiểu này. [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Kỳ quái và vượt lên mọi quy chuẩn sẵn có, những mẫu xe này đến nay đã đi vào giai thoại. [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]“Nghễu nghện” xe một bánh [/FONT]

    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Có bao giờ bạn thử “chênh vênh” mọi nẻo đường chỉ với một bánh xe? Trước đây, phải tới khi “mục sở thị” mô hình kỳ quái này, nhiều người mới tin động cơ một bánh là có thật. Thế nhưng sản phẩm lạ này hơn một thế kỷ qua đã trở thành “nỗi ám ảnh” của không ít kỹ sư.
    [/FONT]​

    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG]
    [/FONT][FONT=arial, helvetica, sans-serif]Kiểu dáng “khủng” chẳng giống ai (trái)
    Gerdes- kỹ sư Thụy Sĩ bên tác phẩm chính anh thiết kế, chụp năm 1931 (phải)
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG]
    Các chiến sĩ Trung Hoa học giữ thăng bằng với xe một bánh khá căng thẳng[/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG]
    Phương tiện đi lại ở nhiều làng quê hẻo lánh nước Nga
    [/FONT]​

    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Hai mẫu xe “kỳ quặc” trong “Khoa học & Phát minh”- 1925 (trái) và “Mô hình thí nghiệm điện”- 1918 (phải)
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Những thử nghiệm “lập dị” thời Victoria [/FONT]

    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Ý tưởng xe đạp một bánh ra đời từ những năm 1860, khi giới kỹ sư thử nghiệm ồ ạt các mẫu xe đẩy chân, xe hai, ba và thậm chí bốn bánh sử dụng bàn đạp hay tay quay. Ở những mẫu xe này, toàn bộ khung động cơ “gói gọn” trong một vòng tròn.
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Hai mẫu xe đạp một bánh Rousseau of Marseilles (trái) và Jackson (phải). Cả hai chụp năm 1869.
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Như nhiều động cơ cùng thời, các mẫu xe đầu tiên hoạt động nhờ lực truyền ma sát từ bàn đạp ra bánh ngoài hay tay quay nối trực tiếp với trục xe và vào thời gian đó cũng xuất hiện ý tưởng dùng sức kéo từ ngựa.[/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Nhưng động cơ đầu tiên dùng sức kéo từ ngựa xuất hiện ở đâu và khi nào? Cho đến nay đây vẫn là một câu hỏi “bỏ ngỏ”. Tuy nhiên các ghi chép thời gian này cho thấy, rất có thể đó là ba mẫu xe sau đây: mẫu xe của Georg Bergner (Washington, Missouri)- tác phẩm “chạy đua” vài giờ trước mẫu xe của Allen Greene và Elisha Dyer (đảo Rhode) trong cuộc cạnh tranh giành bằng phát minh sáng chế ngày 22/06/1869. Cùng thời gian đó, một tác phẩm khác cũng không chịu “kém cạnh”, đó là mẫu xe của kỹ sư người Mỹ Richard C. Hemmings (New Haven, Connecticut).
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Cả ba mẫu xe này đều sử dụng lực tay quay, song phát minh của Greene và Dryer đặc biệt hơn ở hệ thống nan hoa cỡ lớn tạo chuyển động nhào lộn “phá cách”, đồng thời vẫn đảm bảo thăng bằng nhờ hai thanh chống chắc chắn. Cũng năm 1869, tại Pháp xuất hiện hai mẫu xe một bánh sử dụng bàn đạp nhấn pê-đan và một vài động cơ tương tự sau đó, những năm 1880- 1890.
    [/FONT]​

    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG]
    [/FONT][FONT=arial, helvetica, sans-serif]Phát minh của Greene và Dyer, chụp năm 1869
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Động cơ Lewis Harper (chưa rõ ngày tháng) (trái) và bánh xe “khó hiểu” của Richard Hemmings, chụp năm 1869 (phải) [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​

    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]“Gerbilling” - Chỉ là chuyện nhỏ

    Tuy nhiên để sở hữu những mẫu xe này, chủ nhân phải có một “thần kinh thép”. Bởi rất khó giữ thăng bằng liên tục chỉ với một bánh xe, chưa kể những nguy hiểm từ “gerbilling”(nhào lộn vận tốc lớn hoặc phanh gấp đột ngột) khi điều khiển bánh xe “siêu khủng” như vậy. Song “cơ giới hóa” ra đời đã giải quyết phần nào mối lo ngại này.

    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Bánh xe của M. Gauthier, chụp năm 1881 (trái) và “cỗ động cơ điệu nghệ” của Harper, chụp khoảng năm 1892 (phải)
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Từ cỗ xe “cơ giới hóa” đầu tiên...

    Chiếc mô-tô đầu tiên phát minh năm 1885 song phải mất hai thập kỷ sau, môtô một bánh mới chính thức ra đời. Có lẽ đó là mẫu Garavaglia kiểu Ý, được Nghị viện Garavaglia giới thiệu tại triển lãm Milan năm 1904. [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Mẫu xe Garavaglia, chụp năm 1904: người lái xe thư thái bên ghế tựa, bố cục “chênh vênh” được cân bằng nhờ bánh phụ phía sườn xe (trái) [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]và động cơ De Dion 150 phân khối, công suất 3,5 mã lực, chụp năm 1910 (phải)
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]…đến phát minh “hệ truyền động cánh quạt”
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Chừng như “chưa biết sợ”, nhà phát minh Mỹ Clinton T. Coates quyết theo đuổi ý tưởng “điên rồ” khi thêm vào cỗ xe bộ truyền động cánh quạt. Nhờ vậy, tác phẩm cấp bằng sáng chế năm 1911 này sẽ giảm thiểu “gerbilling” khi tăng tốc tối đa, song nhớ phanh thật chậm nếu bạn còn muốn dùng xe cho những lần sau.
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Ngoài ra một mẫu xe khác cũng từng gây “chấn động” công chúng. Đó là mẫu xe của Alfred E. D’Harlingue - “hiện tượng lạ” trên trang bìa tạp chí Popular Mechanics năm 1914. Điểm đặc biệt của mô hình này là cánh quạt lắp phía trước động cơ, giúp mô-tô quay lật dễ dàng. Không những thế độ cao tương đối so với mặt đất cũng giảm thiểu “gerbling” và khả năng tai nạn đáng kể, khi vận tốc không quá lớn.
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Chiếc môtô “không thể không ngoái nhìn” của D"Harlingue, chụp năm 1917 (trái). Mô hình cơ học phổ biến, chụp năm 1914 (phải, ảnh trên) và cỗ xe Coates, chụp năm 1912 (phải, ảnh dưới)
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]“Hung thần mới trên xa lộ”[/FONT]
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]
    Đó là chủ đề tạp chí Everyday Science & Radio News số tháng 2/1923 ưu ái dành tặng mẫu “quái xế” của chuyên gia E.J. Christie (Marion, Ohio), kèm theo đó là hình ảnh cỗ xe “khủng” này trên trang bìa. Với cấu tạo ba bánh xe, bánh lớn nhất đường kính 4,3 m, mô hình công suất máy bay 250 mã lực, hai bánh nhỏ bên sườn xe, mỗi bánh khoảng 227 kg, Christie hi vọng “quái xế” này sẽ đạt vận tốc đỉnh điểm 250- 400 km/h, “hạ gục” mọi đối thủ cùng thời.
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Trang bìa tạp chí Everyday Science & Radio News số tháng 2/1923.

    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]“Đi xuyên châu Âu”

    Những năm 1920 là thời kỳ “hé nở” của nhiều mẫu mô-tô ứng dụng. Trong số đó phải kể đến mẫu Motorouta kiểu Ý 175cc, hộp tốc độ 3 cấp xuất hiện vào giai đoạn giữa, được sản xuất với số lượng hạn chế. Cỗ xe này được mến mộ bởi kỷ lục “đi xuyên châu Âu”- từ Thụy Sĩ sang Tây Ban Nha, do kỹ sư Gerdes người Thụy Sĩ thực hiện năm 1931. [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]“Thiên thần” Motorouta (trái) và bánh xe “lập dị” của Davide Cislaghi, chụp năm 1923 (phải)
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Sự hình thành của "Dynosphere"
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Sẽ là thiếu sót lớn khi bỏ qua “gã khùng” John Archibald Purves với tác phẩm “có một không hai” năm 1932- Dynosphere. Đủ dày để trụ vững trên mặt đất, bề mặt hình cầu bao ngoài bánh xe tạo thế cân bằng “bất khả xâm phạm” cộng với khung sườn kim loại “giải phóng” mọi tầm nhìn, “tuyệt phẩm” của Purves dường như chạm đến mọi giác quan của người hâm mộ.
    [/FONT]​

    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]“Tuyệt phẩm” của “gã khùng” John Archibald Purves
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Trên bờ biển Brean Sands hay tại đường đua Brooklands, dù xuất hiện ở nơi đâu, mô hình động cơ chạy điện hay xăng dầu của Purves luôn là tâm điểm thu hút sự chú ý.
    [/FONT]
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]“Ngoài sức tưởng tượng !!!”, chụp bởi hai nhiếp ảnh gia David Worth và Tom Anable [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Clip ngắn dưới đây ghi lại cảnh thử nghiệm xe Purves trên đường đua Brooklands. Những khách hàng “yếu tim” xem xong clip này có lẽ đành giã biệt “tuyệt phẩm” của Purves bởi không chịu nổi “gerbilling” liên tục. Động cơ này bị cấm sau đó. Thông tin mới nhất về sản phẩm này đó là Dynosphere- model 5 ghế ngồi hoàn chỉnh với cabin kín chắn thủy tinh, đèn pha và hãm xung. [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Mô hình động cơ Dynawheel- “Như trong viễn tưởng”, ảnh trên tạp chí “Modern Mechanics” số tháng 6/1935 [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Không phải “tuyệt tác” nào xuất hiện cũng đều được công chúng đón nhận. Điển hình là dự án Monowheel Tank Project, “im lìm trên bản vẽ” trong nhiều năm và cũng không gây được tiếng vang ngay cả khi có tham vọng “tái xuất”.
    [/FONT]
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Nguồn Modernmechanix[/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif]Tiếp theo, cùng chiêm ngưỡng một số mẫu môtô một bánh từ những năm 1930 đến nay- những phát kiến “vượt ra ngoài khuôn khổ”.
    [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​

    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG]
    Cỗ động cơ “ngông cuồng” của Ben Wison [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif] [/FONT]​
    [FONT=arial, helvetica, sans-serif][​IMG][/FONT]​

    Theo Darkroastedblend
     

Chia sẻ trang này