Đang tải...

Cơ bản hiểu thêm về hệ thống phanh ABS

Thảo luận trong 'Khung gầm' bắt đầu bởi khoadongluc, 29/8/09.

Thành viên đang xem bài viết (Users: 0, Guests: 0)

  1. khoadongluc
    Offline

    Nothing Is Impossible
    Thành viên BQT
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    17/3/09
    Số km:
    22,748
    Được đổ xăng:
    7,025
    Mã lực:
    2,289
    Giới tính:
    Nam
    Xăng dự trữ:
    31,436 lít xăng
    Lịch sử
    Hãng Bosch của Đức đã có ý tưởng và phát triển hệ thống này từ thập niên 1930, sau đó đến năm 1978 lần đầu tiên sản xuất được hệ thống ABS điện. Hệ thống ABS áp dụng lần đầu tiên trên xe ô tô là dòng xe S-serie của Mercedes-Benz vào năm 1978 sau đấy thì được áp dụng trên cả những phương tiện khác kể cả mô tô.

    Nguyên lý
    Đây là một hệ thống sử dụng các cảm biến điện tử để nhận biết một hoặc nhiều bánh bị bó cứng trong quá trình phanh của xe. Hệ thống này giám sát tốc độ của các bánh khi phanh. Khi một hoặc nhiều lốp có hiện tượng bó cứng, hệ thống này sẽ điều chỉnh áp lực phanh đến từng bánh, loại bỏ khả năng lốp trượt - duy trì khả năng điều khiển xe. Thông thường hệ thống máy tính trên xe có trang bị ABS sẽ thay đổi áp lực phanh khoảng 30 lần/giây, từ mức áp lực tối đa lên một bánh xe đến áp lực bằng 0.

    Nguyên lý hoạt động của ABS - Anti Breaking System:

    Khi người lái đạp nhẹ bàn đạp phanh, sẽ có hai loại tín hiệu được truyền đi: Một là cơ học do tác động của bàn đạp lên hệ thống thủy lực. Đồng thời một thiết bị cảm ứng cũng gởi đến bộ xử lý trung tâm một tín hiệu điện tử. Ngay lúc đó các tín hiệu về vận tốc của xe cũng được gởi về trung tâm qua các thiết bị cảm biến gắn trên bánh xe. Bộ xử lý trung tâm sẽ tính toán và gửi đến các van điều khiển áp lực những mệnh lệnh khác nhau để các van này điều chỉnh một lượng dầu thích hợp trong thời gian thích hợp áp đặt lên từng má phanh. Các má phanh sẽ hoạt động đóng mở liên tục để đảm bảo giảm tốc độ xe và không làm bánh xe bị kẹt cứng (một số hệ thống có thể hoạt động với tần số 18 lần trong một giây). Tín hiệu đồng thời cũng được gởi đến một chiếc bơm thủy lực. Chiếc bơm này làm nhiệm vụ cung cấp áp lực dầu cho hệ thống và thu hồi dầu từ các hộc má phanh. Một số xe đời mới còn được chế tạo tích hợp hệ thống hỗ trợ phanh gấp. Một cảm biến về vận tốc của bàn đạp phanh sẽ gửi tới bộ điều khiển trung tâm thông tin tình huống. Bộ điều khiển trung tâm sẽ hiểu và đưa ra những mệnh lệnh phù hợp ngay cả khi bạn không đạp đủ mạnh lên bàn đạp phanh (thắng) - Điều này thường sảy ra khi người lái là phụ nữ.

    Làm thế nào để biết hệ thống ABS đang hoạt động tốt? Khi bật công tắc khởi động ta sẽ thấy các đèn tín hiệu lần lượt sáng lên. Đèn báo hệ thống ABS sẽ sáng lên chừng vài giây rồi tắt. Điều đó chứng tỏ hệ thống ABS trên xe bạn vẫn hoạt động bình thường. Còn khi đèn báo ABS vẫn sáng hoặc bật sáng khi bạn đang vận hành thì bạn nên đưa xe vào các hãng sửa chữa cho các chuyên viên xem xét sửa chữa. Khi đang lái xe với vận tốc cao, tình huống khiến bạn đạp phanh gấp lúc này bạn có thể nghe thấy tiếng động nhỏ liên tục, đồng thời bạn sẽ cảm thấy một lực dội lại và rung mạnh ở bàn đạp. Các tín hiệu như thế chính tỏ giới hạn lực bám đường đã đạt. Ngay lúc đó điều quan trọng là bạn đừng rời chân khỏi bàn đạp. Chỉ cần duy trì một lực nhẹ lên bàn đạp lúc này thì hệ thống phanh (thắng) vẫn hoạt động tốt.

    Có nguy hiểm gì không khi hệ thống ABS bị hỏng? Trong bộ điều khiển trung tâm của hệ thống thắng ABS có một phần hoạt động theo cơ chế tự kiểm tra. Các phát hiện lỗi sẽ được báo đến đèn tín hiệu cho bạn biết. Tuy nhiên nếu có hư hỏng hoặc trục trặc về phần điều khiển của hệ thống thì bạn vẫn có thể sử dụng phanh (thắng) bình thường như các xe không được trang bị hệ thống ABS khác.

    Đối với vấn đề ABS sẽ hoạt động khi xe chạy với tốc độ tối thiểu là bao nhiêu thì tuỳ từng hãng và tuỳ từng xe. Thông thường, ABS chỉ hoạt động khi xe chạy trên 40km/h vận tốc thực.

    ABS hoạt động bình thường



    ABS giảm áp

    ABS giữ áp

    Hệ thống ABS (viết tắt của Anti-lock Brake System) dùng một máy tính để xác định tình trạng quay của 4 bánh xe trong khi phanh qua các cảm biến lắp ở bánh xe và có thể tự động điều khiển đạp và nhả phanh.

    Ý tưởng về chức năng của hệ thống phanh ABS.

    Theo kinh nghiệm lái xe, để tránh cho các lốp không bị bó cứng và làm mất khả năng quay vô lăng trong khi phanh khẩn cấp, người điều khiển nên lặp lại động tác đạp và nhả bàn đạp phanh nhiều lần. Tuy nhiên, trong những trường hợp khẩn cấp thường không có thời gian để thực hiện việc này. Người lái đạp dí phanh và xe trượt trên mặt đường trong khi các lốp không quay. Cuối cùng xe cũng dừng lại do ma sát trượt giữa lốp và mặt đường lớn nhưng xe mất khả năng lái khiến cho xe bị văng đi và tai nạn xảy ra là điều khó tránh khỏi.

    Vậy để chống lại điều này, người ta chế tạo hệ thống phanh ABS với khả năng chống cho các lốp không bị khóa cứng khi phanh khẩn cấp, xe không bị mất lái và giảm thiểu được tai nạn xảy ra

    Hệ thống ABS (viết tắt của Anti-lock Brake System) dùng một máy tính để xác định tình trạng quay của 4 bánh xe trong khi phanh qua các cảm biến lắp ở bánh xe và có thể tự động điều khiển đạp và nhả phanh.
    [​IMG]
    Trước khi đi sâu tìm hiểu hệ thống phanh ABS, bạn đọc hãy tham khảo thêm về sự trượt của xe trên mặt đường.

    Sự khác nhau về tỷ lệ giữa tốc độ của xe và tốc độ của các bánh xe được gọi là “hệ số trượt”. Khi sự chênh lệch giữa tốc độ của xe và tốc độ của các bánh xe trở nên quá lớn, sự quay trượt sẽ xảy ra giữa các lốp và mặt đường. Điều này cũng tạo nên ma sát và cuối cùng có thể tác động như một lực phanh và làm chậm tốc độ của xe.
    [​IMG]
    Mối quan hệ giữa lực phanh và hệ số trượt có thể hiểu rõ hơn qua đồ thị ở trên. Lực phanh không tỷ lệ với hệ số trượt, và đạt được cực đại khi hệ số trượt nằm trong khoảng 10-30%. Vượt quá 30%, lực phanh sẽ giảm dần. Do đó, để duy trì mức tối đa của lực phanh, cần phải duy trì hệ số trượt trong giới hạn 10-30% ở mọi thời điểm.

    Ngoài ra, cũng cần phải giữ lực quay vòng ở mức cao để duy trì sự ổn định về hướng. Để thực hiện điều này, người ta thiết kế hệ thống ABS để tăng hiệu suất phanh tối đa bằng cách sử dụng hệ số trượt là 10-30% bất kể các điều kiện của mặt đường, đồng thời giữ lực quay vòng càng cao càng tốt để duy trì sự ổn định về hướng.

    Trên các mặt đường trơn có hệ số ma sát thấp như đường có nhựa ướt, nước mưa vì quãng đường phanh tăng lên so với các mặt đường có trị số ma sát cao, nên ngay cả khi có ABS tác động, vẫn phải giảm tốc độ khi chạy trên các mặt đường đó. Trên các đường thô nhám, hoặc trên sỏi tác động của ABS có thể dẫn đến quãng đường hãm dài hơn các xe không lắp ABS.

    Ngoài ra, tiếng động và độ rung phát sinh khi tác động ABS báo cho người lái biết rằng ABS đang hoạt động.

    Các bộ phận của hệ thống phanh ABS.
    [​IMG]
    Hệ thống phanh ABS có các bộ phận chính sau đây.

    ECU điều khiển trượt: Bộ phận này xác định mức trượt giữa bánh xe và mặt đường dựa vào các tín hiệu từ các cảm biến, và điều khiển bộ chấp hành của phanh. Gần đây, một số kiểu xe có ECU điều khiển trượt lắp trong bộ chấp hành của phanh.

    Bộ chấp hành của phanh: Bộ chấp hành của phanh điều khiển áp suất thuỷ lực của các xilanh ở bánh xe bằng tín hiệu ra của ECU điều khiển trượt.

    Cảm biến tốc độ: Cảm biến tốc độ phát hiện tốc độ của từng bánh xe và truyền tín hiệu đến ECU điều khiển trượt.

    Ngoài ra, trên táp lô điều khiển còn có:

    Đèn báo táp-lô: Đèn báo của ABS, khi ECU phát hiện thấy sự trục trặc ở ABS hoặc hệ thống hỗ trợ phanh, đèn này bật sáng để báo cho người lái. Đèn báo hệ thống phanh, khi đèn này sáng lên đồng thời với đèn báo của ABS, nó báo cho người lái biết rằng có trục trặc ở hệ thống ABS và EBD.

    Công tắc đèn phanh: Công tắc này phát hiện bàn đạp phanh đã được đạp xuống và truyền tín hiệu đến ECU điều khiển trượt. ABS sử dụng tín hiệu của công tắc đèn phanh. Tuy nhiên dù không có tín hiệu công tắc đèn phanh vì công tắc đèn phanh bị hỏng, việc điều khiển ABS vẫn được thực hiện khi các lốp bị bó cứng. Trong trường hợp này, việc điều khiển bắt đầu khi hệ số trượt đã trở nên cao hơn (các bánh xe có xu hướng khoá cứng) so với khi công tắc đèn phanh hoạt động bình thường.

    Cảm biến giảm tốc: chỉ có ở một số loại xe. Cảm biến giảm tốc cảm nhận mức giảm tốc của xe và truyền tín hiệu đến ECU điều khiển trượt. Bộ ECU đánh giá chính xác các điều kiện của mặt đường bằng các tín hiệu này và sẽ thực hiện các biện pháp điều khiển thích hợp.

    ECU điều khiển trượt.
    [​IMG]
    Dựa vào tín hiệu của các cảm biến tốc độ, ECU điều khiển trượt cảm nhận tốc độ quay của các bánh xe cũng như tốc độ của xe. Trong khi phanh, mặc dù tốc độ quay của các bánh xe giảm xuống, mức giảm tốc sẽ thay đổi tuỳ theo cả tốc độ của xe trong khi phanh và các tình trạng của mặt đường, như mặt đường nhựa khô, ướt hoặc có nước, …

    Nói khác đi, ECU đánh giá mức trượt giữa các bánh xe và mặt đường từ sự thay đổi tốc độ quay của bánh xe trong khi phanh và điều khiển các van điện từ của bộ chấp hành của phanh theo 3 chế độ: giảm áp suất, giữ áp suất và tăng áp suất để điều khiển tối ưu tốc độ của các bánh xe.

    ECU liên tục nhận được các tín hiệu tốc độ của bánh xe từ 4 cảm biến tốc độ, và ước tính tốc độ của xe bằng cách tính toán tốc độ và sự giảm tốc của mỗi bánh xe. Khi đạp bàn đạp phanh, áp suất thuỷ lực trong mỗi xilanh ở bánh xe bắt đầu tăng lên, và tốc độ của bánh xe bắt đầu giảm xuống. Nếu bất kỳ bánh xe nào dường như sắp bị bó cứng, ECU sẽ giảm áp suất thuỷ lực trong xilanh của bánh xe đó.

    Nếu ECU điều khiển trượt phát hiện một sự cố trong hệ tín hiệu hoặc trong rơle, dòng điện chạy đến bộ chấp hành từ ECU sẽ bị ngắt. Do đó, hệ thống phanh vẫn hoạt động mặc dù ABS không hoạt động, nhờ vậy đảm bảo được các chức năng phanh bình thường.

    Bộ chấp hành của phanh (Cụm bơm và điều kiển).
    [​IMG]
    Bộ chấp hành của phanh gồm có van điện từ giữ áp suất, van điện từ giảm áp suất, bơm, môtơ và bình chứa. Khi bộ chấp hành nhận được tín hiệu từ ECU điều khiển trượt, van điện từ đóng hoặc ngắt và áp suất thuỷ lực của xilanh ở bánh xe tăng lên, giảm xuống hoặc được giữ để tối ưu hoá mức trượt cho mỗi bánh xe. Ngoài ra, mạch thuỷ lực còn thay đổi để đáp ứng yêu cầu của mỗi loại điều khiển.

    Mạch thuỷ lực trong ABS của các xe FF được chia thành hệ thống của bánh trước bên phải và bánh sau bên trái và hệ thống của bánh trước bên trái và bánh sau bên phải như ở sơ đồ dưới đây. Sau đây chúng tôi chỉ xin đưa ra hoạt động của một hệ thống trong các hệ thống này, vì các hệ thống khác cũng hoạt động như vậy...
    THEO NGUỒN HOWSTUFWORD
     
    Đã được đổ xăng bởi robin44444.
  2. kkoolvip
    Offline

    Tài xế O-H
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    22/10/09
    Số km:
    18
    Được đổ xăng:
    0
    Mã lực:
    1
    Xăng dự trữ:
    114 lít xăng
    thanks for all:11::11::11:
     
  3. abcd.123
    Offline

    Tài xế O-H
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    12/4/10
    Số km:
    224
    Được đổ xăng:
    7
    Mã lực:
    31
    Xăng dự trữ:
    260 lít xăng
    ke ke!Đổ ngay xăng cho cụ roài.:Dcamr ơn cụ vì công sưu tầm và post lên cho anh em.thanks!
     
  4. haui
    Offline

    Tài xế O-H
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    5/8/09
    Số km:
    3,304
    Được đổ xăng:
    128
    Mã lực:
    381
    Xăng dự trữ:
    -120 lít xăng
    Nhận biết xe có hệ thống ABS

    Nhìn chung xe có ABS có thể nhận biết được thông qua các dấu hiệu sau đây:

    + Trên bảng điều khiển có đèn ABS (ngoại trừ đèn phanh tay, đèn mức dầu phanh), khi bạn đặt chìa khóa điện vào vị trí ON (đóng công tắc điện chính), đèn ABS sẽ báo sáng trong vòng 1 giây sau đó đèn tắt.

    + Nhìn ở bánh xe chỗ gần cơ cấu phanh có cụm dây điện dẫn và ổ nối dây, các bánh xe có các đường dây dẫn điện.

    + Khi phanh trên nền đường tốt, kiểm tra vết phanh, nếu có ABS vết phanh sẽ mờ và không rõ, còn nếu không có ABS, phanh sẽ tạo vết trượt dài.

    Xe có ABS không thể tùy tiện lắp thêm, do vậy, ở VN không thể xảy ra hiện tượng tự lắp thêm, chỉ có các nhà sản xuất mới được phép lắp, do vậy chúng ta không sợ “phù phép” chuyện có/không. Trên một model ôtô con, nhà sản xuất có thể bố trí ABS hay hệ thống phanh thông thường, điều này là tùy chọn của người mua xe, do vậy không thể tự lắp thêm vào thành xe có ABS.
     
  5. VIU
    Offline

    VIU
    Tài xế O-H
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    18/9/09
    Số km:
    558
    Được đổ xăng:
    271
    Mã lực:
    116
    Giới tính:
    Nam
    Xăng dự trữ:
    3,876 lít xăng
    Bác nào có giáo trình về Hệ Thống ABS này thì cho Em xin với được không ạ? Em đang làm bài tập về phần này, mail Em hoaian25nd@gmail.com. Cám ơn các Bác trước !
     

Chia sẻ trang này