Đang tải...

Cơ bản OBD - Bộ não điện tử trên ôtô hiện đại

Thảo luận trong 'Điện - Điện tử' bắt đầu bởi khoadongluc, 20/10/12.

Thành viên đang xem bài viết (Users: 0, Guests: 0)

  1. khoadongluc
    Offline

    Nothing Is Impossible
    Thành viên BQT
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    17/3/09
    Số km:
    22,748
    Được đổ xăng:
    7,018
    Mã lực:
    2,289
    Giới tính:
    Nam
    Xăng dự trữ:
    30,550 lít xăng
    #1 khoadongluc, 20/10/12
    Last edited by a moderator: 20/10/12
    OBD là các chữ cái được viết tắt từ cụm từ “On - Board Diagnostics”. Trong nhiều tài liệu khác nhau của ta, tuỳ theo tác giả thì cụm từ này được dịch là “Hệ thống chuẩn đoán lỗi động cơ”, “Hệ thống chuẩn đoán trên xe”, “Hệ thống kiểm soát khí thải”…


    [​IMG]
    Ổ giắc kiểm tra hệ thống OBD​


    Quá trình phát triển

    Hệ thống OBD đã có từ những năm cuối thập niên 70, đầu thập niên 80 của thế kỷ trước. Ban đầu hệ thống này được sử dụng để kiểm tra, chuẩn đoán tính năng công tác của động cơ. Chính vì vậy, đến nay, trong nhiều tài liệu cũng như giáo trình đào tạo của nước ta vẫn thường căn cứ vào tính năng này để dịch OBD là “Hệ thống chuẩn đoán lỗi động cơ”. Khi vấn đề kiểm soát phát thải đối với xe cơ giới trở nên cấp thiết và cần phải được kiểm soát, ngăn chặn ngay từ nguồn và trong suốt quá trình hoạt động. Để thực hiện mục tiêu này, người ta đã nghiên cứu nâng cấp, hoàn thiện, mở rộng tính năng của hệ thống OBD cũ để có thể kiểm tra được các bộ phận, hệ thống liên quan tới việc phát thải của xe. Và hệ thống OBD hiện nay đã thoát ra khỏi chiếc áo chật hẹp ban đầu là “Hệ thống chuẩn đoán lỗi động cơ” để trở thành hệ thống kiểm soát khí thải - công cụ không thể thiếu trên các loại xe hiện đại ngày nay.

    Từ năm 1988, theo quy định của Cơ quan quản lý môi trường bang California (Mỹ) thì trên các xe ôtô con bán ra để hoạt động tại bang này đều phải trang bị hệ OBD. Tháng 1/1996, quy định xe mới đăng ký phải lắp OBD đã được áp dụng rộng rãi cho các bang còn lại ở Mỹ. Năm 2008, các xe bán tại Mỹ đều phải sử dụng tín hiệu kiểm tra OBD theo tiêu chuẩn ISO 15765-4. Tại châu Âu, việc quy định xe hạng nhẹ phải trang bị hệ thống OBD chậm hơn so với Mỹ. Hiện nay, trên các xe ôtô mới lưu hành ở Bắc Mỹ, châu Âu, Nhật Bản... đều phải trang bị hệ thống OBD. Khi vào kiểm tra định kỳ, việc kiểm tra hệ thống OBD đã trở thành một trong số các nội dung kiểm tra bắt buộc đối với xe ôtô lưu hành tại các nước này.

    [​IMG]
    Thiết bị chuyên dùng để kiểm tra hệ thống OBD​

    Tính năng hoạt động của hệ thống OBD

    Về bản chất, OBD là một hệ thống máy tính nhỏ có thể ghi nhận, lưu trữ và cho phép ta nhận biết một cách dễ dàng các lỗi liên quan tới việc điều khiển động cơ, đặc biệt là các lỗi liên quan tới sự hình thành hỗn hợp nhiên liệu – không khí và các thiết bị kiểm soát khí thải. Đối với tình trạng hoạt động của động cơ, hệ thống OBD cho phép nhận biết được các lỗi chính như: lỗi ở hệ thống cung cấp nhiên liệu, ví dụ có vòi phun nào đó không làm việc; lỗi ở hệ thống đánh lửa, ví dụ đứt ngầm dây cao áp, bugi bỏ lửa; lỗi ở trong số các bộ cảm ứng của động cơ như cảm ứng nhiệt độ, cảm ứng ôxy, cảm ứng chân không, cảm ứng tốc độ; lỗi ở bộ tăng áp khí nạp.

    Các thông tin chính liên quan tới các thiết bị, bộ phận của hệ thống kiểm soát phát thải mà OBD thông báo gồm: hiệu suất làm việc của bộ xử lý khí thải (Catalic); tình trạng làm việc của bộ cảm ứng Lamda; hiện tượng hỗn hợp nhiên liệu – không khí không được đốt cháy; tình trạng làm việc của hệ thống đường hồi khí xả; tình trạng làm việc của hệ thống cấp không khí thứ cấp; tình trạng làm việc của hệ thống thông khí ở thùng nhiên liệu. Ngoài các tính năng nêu trên, tuỳ theo nhà sản xuất, người ta còn có thể mở rộng thêm một số nội dung kiểm tra khác. Các lỗi của thiết bị, hệ thống kiểm soát phát thải có thể nhận biết được thông qua đèn cảnh báo ở bảng đồng hồ. Nếu đèn cảnh báo vẫn sáng khi động cơ đã hoạt động thì chắc chắn xe đang bị lỗi.

    Tuy nhiên, để xác định chính xác vị trí, nguyên nhân của lỗi cũng như các lỗi lưu trữ trong bộ nhớ, người ta thường sử dụng thiết bị chuyên dùng kết nối với ổ giắc kiểm tra gắn trên xe. Ổ giắc kiểm tra có nhiều loại khác nhau và phụ thuộc chủ yếu vào từng hãng sản xuất xe. Ví dụ như ổ giắc 5 chân, 12 chân, 10 chân, 21 chân... Hệ thống OBD-II lắp trên các xe hiện đại thường sử dụng loại ổ giắc kiểm tra 16 chân (2 x 8) theo tiêu chuẩn J 1962. Do vậy, tại các cơ sở sửa chữa hoặc trung tâm kiểm định xe, thì ngoài việc trang bị thiết bị chuyên dùng để kiểm tra OBD người ta còn phải trang bị nhiều loại đầu giắc kiểm tra để có thể kết nối với các loại xe khác nhau. Một cách thức nữa để tiếp cận với hệ thống OBD là việc sử dụng các phần mềm kiểm tra. Với phần mềm chuyên dụng, người ta không cần phải trang bị thiết bị kiểm tra chuyên dùng như vừa nêu ở trên mà có thể sử dụng ngay một chiếc máy tính xách tay thông dụng (Notebook). Một số hãng chuyên cung cấp phần mềm kiểm tra là hãng Diagnosti X, BKS, MobyDiag...

    Như vậy, OBD đã dần trở thành loại thiết bị không thể thiếu được trên các xe ôtô ngày nay. Nó cho phép kiểm soát và ngăn chặn một cách hiệu quả từ nguồn đối với các chất khí gây ô nhiễm trong suốt quá trình sử dụng xe. Để đạt được mục đích này thì cần có các biện pháp kiểm soát, duy trì tính năng hoạt động của hệ thống OBD. Tại nhiều quốc gia trên thế giới, kiểm tra phát thải theo phương pháp truyền thống đối với xe lưu hành đã dần được thay thế bởi việc kiểm tra hệ thống OBD. Vấn đề này cũng đã được CITA đề cập đến trong nhiều hội thảo và tài liệu. Trong thời gian tới, ở Việt Nam cũng sẽ có nhiều xe ôtô lắp hệ thống OBD được đưa vào sử dụng, vì vậy ngay từ bây giờ, chúng ta cũng cần chuẩn bị để trong những năm tới có thể kiểm tra được những xe trang bị OBD.

    Tiến sĩ Đỗ Hữu Đức
    Nguyên Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm Việt Nam
     

    Bài viết khác:

  2. KingLove
    Offline

    ♫ O-H ~ Quality Service.
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    17/9/12
    Số km:
    2,839
    Được đổ xăng:
    1,303
    Mã lực:
    616
    Giới tính:
    Nam
    Xăng dự trữ:
    8,688 lít xăng

Chia sẻ trang này