Đang tải...

Thảo luận Thay dầu nhớt -> không dễ :)>-

Thảo luận trong 'Gara Sửa chữa xe máy Cho Biker' bắt đầu bởi chosoihoang, 2/9/10.

Thành viên đang xem bài viết (Users: 0, Guests: 0)

  1. chosoihoang
    Offline

    Tài xế O-H
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    22/3/10
    Số km:
    35
    Được đổ xăng:
    5
    Mã lực:
    21
    Giới tính:
    Nam
    Xăng dự trữ:
    353 lít xăng

    Mọi người vẫn lầm tưởng dầu nhớt chỉ đơn thuần là một chất bôi trơn cho máy móc và xe cộ vì thế đa số đều không quan tâm xe mình đang xài loại nhớt nào.Mọi người vẫn chỉ nhìn giá cả rẽ mà mua hoặc đem xe tới tiệm để thợ muốn đổ nhớt nào thì đổ,không quan tâm là nhớt đó có đủ chất lượng hay không.Đó là lối suy nghĩ hết sức sai lầm.Sau đây,mình xin cung cấp cho tất cả các biker những thông tin "quý báu" mà mình đã có dịp học hỏi và được tư vấn bởi các kỹ sư dầu khí có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề.

    CẦN HIỂU VỀ DẦU NHỚT


    Cách đây không lâu người lái xe rất chú ý kiểm tra thường xuyên mức dầu nhớt có trong động cơ và định kỳ cho thay dầu mới cùng với bộ lọc mỗi khi xe chạy khoảng 2000 km.
    Hiện nay, nhờ vào sự tiến bộ trong sản xuất động cơ mà xe chạy bền hơn ,ít phải chăm sóc hơn cũng như nhờ vào những cải tiến về dịch vụ sửa xe ,làm cho nguời lái xe mất dần thói quen thường xuyên kiểm tra mức dầu nhớt và tự bổ sung hoặc thay dầu máy cho mô tô của mình.


    Câu hỏi đặt ra:

    Vì sao phải quan tâm tới dầu máy?

    Dầu máy là một chất lỏng nhớt điền đầy đủ các khoảng trống trong các động cơ, có nhiệm vụ làm giảm ma sát cho các bộ phận chuyển động và chống ăn mòn các chi tiết của động cơ. Dầu máy còn đóng vai trò môi trường tản nhiệt và lưu giữ các hạt vụn kim loại kích thước cỡ micromet sinh ra do các bào mòn các phần chuyển động của các động cơ,muội than do cháy nhiên liệu và các sản phẩm tạo ra do dầu bị phân hủy.

    Dầu máy bao gồm những gì?

    Thành phần chính của nó có khoảng 90% là dầu nặng – đó là tổ chức hợp các hydrocacbon thuộc nhóm parafin từ dầu mỏ (paraffinic hydrocacbon).Phần còn lại là các phụ gia ,để pha các loại dầu máy ,nguời ta tổ hợp các thành phần hydrocacbon nặng có độ dài mạch cacbon tùy thuộc vào tính chất cần thiết ,thuờng nằm trong khoảng C16 đến C50.
    Gốc cơ bản (base stocks) được chia thành năm nhóm .Nhóm I-III là thành phần hydrocacbon tách ra trong quá trình chưng phân đoạn dầu mỏ, còn nhóm IV-V là dầu gốc được tạo ra bằng con đường tổng hợp các sản phẩm hóa dầu .
    Dù xuất xứ nhý thế nào,dầu máy cũng phải thỏa mãn yêu cầu kỹ thuật được đánh giá theo một tiêu chuẩn chung được quốc tế thừa nhận.
    Cấp độ của dầu máy dựa trên độ nhớt của nó ở nhiệt độ thuờng ,độ nhớt càng cao ,cấp độ của nó càng lớn .Thông thường cấp độ biểu thị bằng một con số nằm trong khoảng từ 0-50.
    Việc chọn dầu máy phụ thuộc vào thời tiết .Ví dụ ,loại dầu ký hiệu 5W-30 dùng trong trường hợp nhiệt độ rất lạnh dưới 20oC,loại 100W-30 dùng trong trường hợp nhiệt độ lạnh tới -200C ,còn loại 20W-30 dùng trong khí hậu ấm nhiệt độ tới 0oC .Tuy nhiên người ta cũng sản xuất những dầu nhớt đa cấp độ ,đây là thuộc loại dặc biệt chỉ dung trong điều kiện thời tiết cực kỳ khắc nghiệt hay dùng polymetylacrylat ,poly – etylen để cải thiện dầu nhớt của dầu gốc ở nhiệt độ quá thấp hoặc quá cao.
    Phụ gia là một phần rất quan trọng trong dầu máy .Thông dụng nhất hiện nay là dùng các phụ gia họ metal phenoxid có công thức RC6H4ONa trong đó R là gốc alkyl.Nhiệm vụ của chúng là trung hòa các axit tạo ra bởi các gốc Sunfua có trong dầu;ngăn cản quá trình oxy hóa xảy ra trong dầu;tẩy sạch và làm lắng động các muối than ,các sản phẩm phân hủy và vận chuyển chúng đến bộ lọc dầu để loại chúng ra khỏi chu trình làm việc của dầu máy .
    Một chất phụ gia khác được dùng làm chất chống bào mòn,ví dụ như dialkyldithiophotphat kẽm Zn[S2P(OR)2]2,trong đó R là gốc alkyl mạch thẳng .Chất phụ gia này bám thành lớp mỏng vài micromet trên bề mặt kim loại và có tác dụng ngăn cản bề mặt bị trầy xước.
    Các hợp chất của kẽm cùng với các amin như là diphenylamine vừa là chất ức chế ăn mòn kim loại vừa là chất chống oxy hóa.

    Cuối cùng,một câu hỏi nóng bỏng đặt ra :


    Ta nên thay dầu như thế nào?

    Quả thật có nhiều thông tin khác biệt nhau về vấn đề này.Kinh nghiệm lâu nay đã được kiểm chứng của cánh lái xe là nên thay dầu máy mỗi khi xe chạy hết 2000 km
    Nhưng cũng có những kiến thức khác.Với những cải tiến áp dụng trong sản xuất động cơ và sản xuất dầu máy hiện nay thì thay dầu cho 2000 km đường là được ,còn nếu thay 1000 km là lãng phí và tăng thêm lượng dầu thải .Người ta còn thử nghiệm môt loại dầu máy tổng hợp mới có các tính năng tốt ,thậm chí sau khi chạy 10.000 km đường trong điều kiện thông thường mới cần phải thay dầu nhớt.
    Nhờ tiến bộ khoa học, xe mô tô được cải tiến với blốc máy mỗi ngày một mạnh hơn thì nhớt máy cũng được cải tiến mỗi ngày để đáp ứng nhiệm vụ đặt ra cho mình .Máy càng mạnh càng phát nhiều hơi nóng ,buộc nhớt phải làm việc vất vả hơn để hóa giải hơi nóng sinh ra trong lòng máy .Điều đó có nghĩa là, cùng với sự phát triển của xe mô tô ,nhớt cũng phải được cải biến với những tiến đô tương ứng.
    Thông thường, nghĩ tới nhớt ,ý tưởng chung của gần như tất cả chúng ta là nghĩ tới một chất lỏng trơn , có mục đích làm trơn các bộ phận kim loại khi chúng tiếp giáp với nhau.


    Thế nhưng,ngoài cái nhiệm vụ dễ quan niệm và phổ quát ấy , nhớt còn làm được cái gì khác nữa không ?


    Được rất nhiều.Công dụng cùa nhớt , người ta có thể nói tóm lại trong 4 lãnh vực sau đây:

    Làm trơn máy

    Trước hết,nhớt phải làm trơn các linh kiện bên trong máy ,để các thành phần này tiếp cận với nhau được dễ dàng,mà không làm tiêu lực do cọ sát .Nhất là khi xe mới đề máy,vai trò của nhớt lại càng trở nên quan trọng.Là vì khi xe không chạy,đầu máy không làm việc ,thì nhớt chảy về bình.Khi đầu máy vận hành ,lập tức nhớt được huy động ,và được bơm đến khắp mọi ngõ ngách trong máy ,và tạo ra một lớp màng mỏng giữa những bộ phận chuyển động ,làm trơn tru mọi sự cọ sát.Mỗi một loại máy cần tới một độ trơn nào đó ,được cung ứng bởi lớp màng do nhớt tạo ra giữa hai bề mặt chuyển động.
    Có người cho rằng ,nếu nhớt 30 là tốt ,thì ắt hẳn nhớt 50 phải tốt hơn .Không hẳn thế.Nếu đầu máy chiếc xe đang sử dụng không tương xứng với nhớt 50,thì chúng nó chưa chắc đã tốt ùng nhớt 50 không làm cho máy mòn nhiều hơn,nhưng rất có thể sẽ nâng cao nhiệt độ trong máy.Tình trạng này trước mắt có vẻ như "không sao",nhưng về lâu dài sẽ bị giảm tuổi thọ ,do đầu máy bị hao ,mòn trước tuổi.


    Nhớt phải bảo vệ

    Lớp màng mỏng do lớp máy tạo ra giữa 2 bề mặt kim loại ,ngoài việc làm trơn ,còn có thêm những công dụng khác quan trọng không kém.Đó là giữ cho hai bộ phận khỏi trực tiếp cà vào nhau khi tiếp xúc ,nhờ đó chúng không bị bào mòn .Điều này có vẻ như là một công dụng hiển nhiên ,mà quan trọng không kém .Đó là nhớt phải giúp cho linh kiện máy chống lại tiến trình bị ăn mòn (corrosion).Xin phân biệt rõ:Bào mòn (wear) xảy ra khi hai vật thể tiếp xúc vào nhau ,còn "bị ăn mòn" là do tiếp cận hóa chất trong không khí hoặc môi trường.Ngoài việc bị bào mòn do tiếp cận ,các bộ phận trong đầu máy còn có thể bị hóa chất ăn mòn nữa.Xuyên qua thời gian sử dụng,nhớt bị ốc xít hóa,hoặc hấp thụ những chất ô nhiễm và "phó phẩm" sinh ra trong tiến trình cháy nổ ở đầu máy,làm nhớt biến chất ,với nồng độ acid càng lúc càng cao.Rồi trong khi làm nhiệm vụ ,nhớt lại trải acid ra trên mặt linh kiện máy ,và như thế tiến trình ăn mòn bắt đầu ,mau chóng đưa đến sự suy sụp của máy.Vì thế,nhớt phải được chế tạo với những đặt tính chóng lại các chất acid này.

    Nhớt phải làm sạch

    Nếu đầu máy không sạch,máy không thề nào hoạt động hiểu quả,Các chất cặn dơ đóng trong máy sẽ cản trở chuyển động của các bộ phận máy ,gây hao tốn nhiên liệu ,và đầu máy không thể làm việc hiệu quả .Thêm vào đó các chất ô nhiễm chứa trong nhớt ,nếu không có cách trị ,có thể bào mòn linh kiện máy rất thê thảm tới mức không còn có thể phục hồi được.
    Bất cứ vấn bụi nào lớn hõn từ 5 tới 20 micron (tùy loại xe) đều có thể gây tổn hại nghiêm trọng cho đầu máy nếu không được lấy ra hoặc "kềm chế" kịp thời.Để các bạn có một ý niệm về micron ,xin hình dung sợi tóc trên đầu chúng ta .Người ta vẫn nói nhỏ hoặc mỏng như sợi tóc,nhưng dù mỏng nhỏ như vậy ,mộ sợi tóc cũng đo được 100 micro độ dày.Thì thử hỏi những vấn bụi 20 micron ,thậm chí 5 micron còn nhỏ đến thế nào ?Ấy vậy mà chúng cũng có thể gây những tổn hại khó lường cho đầu máy .Điều này cho thấy nhớt phải sạch trong ,tinh tuyền tới mức nào .Chính vì thế công tác lọc nhớt (filter) là mộ việc làm rất quan trọng .Ngoài ra nhớt còn phải tự mình thực hiện công tác thanh tẩy ,tức là không cho vẩn bụi lắng xuống để kết tủa thành những từng cặn trong đầu máy,mà phải liên tục đưa các chất ô nhiễm ấy luân lưu cho đến khi cho đến khi chúng được thải ra qua bộ lọc.


    Nhớt phải làm mát

    Nhớt máy càng đóng một phần lớn trong công tác làm mát máy.Nói tới làm mát máy người ta chỉ nghĩ tới hệ giải nhiệt(tức cooling system).Thực ra nước giải nhiệt chỉ làm mát được phẩn trên của đầu máy .Phần còn lại (chứa crankshaft,camshaft,timing gears,piston và rất nhiều thành phần quan trọng khác trong blốc máy )chủ yếu được làm mát do nhớt.
    Tiến trình cháy nổ và sự cọ sát giữa các thành phần trong đầu máy phát sinh rất nhiều nhiệt .Sức nóng này được dòng nhớt hấp thụ khi nó chảy qua bề mặt linh kiện,và được đưa về bình nhớt.
    Phần sau đây,chúng ta sẽ tìm hiểu xem nhớt được cấu tạo thế nào để thực hiện những công tác trên.


    THÀNH PHẦN CẤU TẠO NHỚT

    Nhớt được tạo thành ra sao?Những yếu tố nào có ở trong nhớt ?Sự khác biệt cơ bản trong tiến trình chế tạo giữa nhớt thường và nhớt tổng hợp là gì?


    Có 2 thành phần cơ bản mà bất cứ một loại nhớt nào cũng phải có.Đó là phần căn bản và phần pha chế.Phần căn bản là phần chính trong nhớt .Phần pha chế là những hóa chất được thêm vào,làm tăng chất lượng của nhớt ,hoặc làm giảm những yếu tố tác hại vốn có trong nhớt.
    Nói về phần căn bản,lại có 2 loại chính : nhớt lấy từ dầu khí,cũng là loại nhớt thường dùng ,và nhớt tổng hợp .Nhớt dầu khí là loại dầu thô tinh khiết ,chủ yếu là thành phầm của thiên nhiên .Còn nhớt tổng hợp ,trái lại ,là một tổng hợp hóa chất ,được bào chế pha trộn trong phòng thí nghiệm .Là một sản phẩm nhân tạo ,dĩ nhiên ,nhớt tổng hợp chỉ dùng những hợp chất tinh khiết –không ô nhiễm đáp ứng hiệu quả nhất với công tác được giao phó .Nhớt tổng hợp đã có từ những năm đầu thể kỷ 20,nhưng phải chờ mãi đến thập niên 1970 thì mới trở thành phổ biến.


    PHÂN LOẠI DẦU THEO ĐỘ NHỚT


    Hiệp hội kỹ sư ô tô SAE chủ yếu là USA,đưa ra hệ thống phân loại dầu động cơ theo độ nhớt động học ,gồm có 11 cấp khác nhau:
    Thay dầu là một trong những thói quen cần có đối với hầu hết những người đi ô tô ,xe máy .Tuy nhiên ,không phải tất cả mọi người đều hiểu cặn kẽ về những tính năng,cũng như thông số ghi trên sản phẩm này.Điển hình nhý chữ W trong ký hiệu SEA 100W40 ghi trên các loại dầu nhớt thường được nghĩ là "Weight",trong khi thực tế nó dùng để chỉ từ "Winter"
    Như vậy đối với dầu mùa hè chúng ta có các cấp độ nhớt SAE 20,SAE 30,SAE 40,SAE 50 và SAE 60.Đối với dầu mùa đông (Winter –W) thì có SAE 0W,SAE 10W,SAE 15W,SAE 20W và SAE 25W
    Đối với dầu dùng quanh năm ,hay còn gọi dầu đa cấp thì ngýời ta kết hợp cả 2 loại trên và ký hiệu dạng SAE 5W-40,SAE 20W-50,SAE 10W-30
    Việc xếp loại theo cấp độ nhớt SAE phản ánh khả năng của dầu chảy tại các nhiệt độ khác nhau .Các con số tăng dần từ 0W đến 60 tương ứng độ nhớt tăng theo.
    Dầu đa cấp (hầu như tại Việt Nam nhớt dùng cho xe gắn máy là nhớt đa cấp )W nghĩa là nó thực hiện tốt ở tình trạng mùa đông .Con số đầu tiên nhỏ hơn (xem ký hiệu dầu đa cấp) có khả năng chảy tốt hơn ở nhiệt độ cực lạnh và động cơ sẽ quay và dễ khởi động hơn để phục vụ thời tiết nóng .Con số càng cao nó có thể sử dụng ở thời tiết càng nóng.
    Ngoài loại đa cấp ,nhiều nhà sản xuất cho ra cả loại dầu đơn cấp và chỉ có ký hiệu như SAE 40 ,SAE 50.Loại dầu này thường được dùng cho các loại động cơ 2 kỳ ,máy nông nghiệp,công nghiệp.
    Phần phân loại dầu động cơ theo cấp độ nhớt SAE tương đối đơn giản ,dễ hiểu ,dể thực hiện ,cơ quan chính phủ .Quốc gia hay cá nhân cũng có thể thử nghiệm ,phí tổn thực hiện không đắt lắm chỉ khoảng giá cả 1 chai dầu nhớt cho xe máy hạng world-class!!!


    PHÂN LOẠI DẦU THEO TÍNH NĂNG


    Một hệ thống phân loại khác do 3 tổ chức hàng đầu của Mỹ là Viện dầu khí Hoa Kỳ =API,Hiệp hội thử nghiệm và Vật liệu Hoa Kỳ -ASTM và SAE công bố … năm 1970 rất rất phức tạp ,tốn kém và dĩ nhiên không phải quốc gia nào cũng tiến hành theo quy trình này được .Hệ thống phân loại này được bổ sung ,phát triển liên tục.Và không phải hãng dầu nhớt nào muốn gắn cái logo này lên thì gắn.
    Và hệ thống này người ta gọi là hệ thống phân loại theo cấp chất lượng API bao gồm dầu nhớt cho động cơ xăng và dầu nhớt cho động cơ dầu.
    Dầu nhớt cho động cơ Xăng có ký hiệu chữ S đầu :SA, SB, SC, SD, SE, SF ,SG , SH, SJ, SL và mới nhất là SM.
    Chú ý :Nếu đông cơ được bôi trơn bằng loại dầu nhớt không đủ khả năng làm sạch máy hoặc không được thay đúng định kỳ ,qua thời gian sử dụng,cáu cặn sẽ tích tụ trong rãnh pít-tông gây dính bạc séc-măng,gia tăng độ mài mòn xilanh,giảm tỷ số nén,xe sẽ hao xăng hơn ,tiêu hao nhiều dầu hơn.Hậu quả là kém theo buồng nổ,bugi bị bám muội nhiều hõn ,các súp-páp dễ bị tróc rỗ hơn…


    TÁC DỤNG VÀ TÍNH CHẤT CỦA DẦU NHỚT


    Trong động cơ,dầu nhờn có nhiều tác dụng như giảm ma sát giữa hai bộ phận tiếp xúc trực tiếp với nhau,giải nhiệt làm mát,làm kín,chống ăn mòn.Tuy nhiên,tác dụng cơ bản nhất của nó vẫn là giảm ma sát nên độ nhớt là chỉ tiêu có ảnh hưởng quan trọng nhất đến chất lượng của một sản phẩm dầu nhớt thương mại.

    Tính chất đặc trưng
    Độ nhớt của dầu thay đổi theo nhiệt độ.Khi nhiệt độ cao ,độ nhớt giảm và ngược lại .Dầu có độ nhớt thấp dễ di chuyển hơn so với dầu có độ nhớt cao.Ngoài ra,do trọng lượng của các phân tử cấu thành nên dầu nhờn có liên quan trực tiếp đến độ nhớt của nó nên nguời ta thường gọi thành dầu nặng hay dầu nhẹ.Dầu nhẹ dùng để chỉ loại có độ nhớt thấp ,dầu nặng chỉ dầu có độ nhớt cao.
    Trên thực tế,dầu nhẹ dễ bơm và luân chuyển qua động cơ nhanh hơn.Ngược lại ,dầu nặng thường có độ nhớt cao,di chuyển chậm hơn nên có áp suất cao hơn nhưng lưu lượng dầu qua bơm lại thấp hơn.

    Dầu nhớt tổng hợp:Synthetic
    Dầu nhớt sản xuất từ dầu mỏ vẫn chiếm ưu thế do nó có những ưu điểm như:công nghệ sản xuất dầu đơn giản ,giá thành rẻ.Nhưng ngày nay ,để đáp ứng yêu cầu cao của dầu nhờn bôi trơn,người ta bắt đầu quan tâm tới dầu tổng hợp nhiều hơn.Dầu tổng hợp là dầu được tạo ra bằng các phản ứng hóa học từ những hợp chức ban đầu ,do đó nó có những tính chất được định ra trước .Nó có thể có những tính chất tốt nhất của dầu khoáng ,bên cạnh nó còn có các tính chất khác đặc trưng như là :không cháy,không hòa tan lẫn trong nước.Ưu điểm của dầu tổng hợp là có khoảng nhiệt độ hoạt động rộng từ -55oC đến 320oC,có đô bền nhiệt lớn ,có nhiệt độ đông đặc thấp ,chỉ số độ nhớt cao …Chính những ưu điểm này mà dầu tổng hợp ngày càng được sử dụng nhiều ,nhất là trong động cơ phản lực.

    Dầu nhớt Synthetic=tốt nhưng đắt
    Nhớt Synthetic(nhớt tổng hợp) là loại nhớt rất hữu hiệu trong việc kéo dài tuổi thọ máy.
    Nhớt này đắt hơn ,nhưng dĩ nhiên cũng tốt hơn rất nhiều so với các loại nhớt phổ thông vốn là nhớt khoáng vật(mineral oil).Vận hành với nhớt Synthetic các linh kiện trong máy sẽ được bảo vệ hiệu quả hơn và chúng ta không phải thay nhớt thường xuyên.


    DÙNG NHỚT KHOÁNG HAY NHỚT TỔNG HỢP

    Nhớt khoáng ( mineral oil) là sản phẩm thiên nhiên được tinh lọc,còn nhớt tổng hợp (synthetic oil) thì hoàn toàn là sản phẩm nhân tạo,do các kỹ sư hóa chất chế tạo từ phòng thì nghiệm dựa trên nhu cầu làm việc của nhớt trong động cơ.Ngoài ra còn có nhớt Bán tổng hợp (semi-synthetic) cũng được gọi là loại nhớt pha trộn giữa 2 loại nói trên.
    Giá trị của nhớt tổng hợp Synthetic là xứng đáng với giá tiền của nó,là vì đây là loại nhớt được dùng trong kỷ nghệ hàng không từ mấy chục năm nay.Nó là loại nhớt duy nhất có thể hấp thu được nhiệt và chịu được độ r.p.m. của đầu máy phản lực.


    9 ưu điểm của dầu tổng hợp:
    -Động cơ không bị bẩn do cặn dầu.
    -Giảm tiêu hao nhiên liệu.
    -Tăng thời gian sử dụng của dầu nhớt.
    -Tính bôi trơn và khả năng khởi động động cơ được duy trì tốt trong điều kiện khí hậu lạnh.
    -Dễ dàng trong việc thay dầu khi cần thiết.
    -Chống sự oxy hóa trong điều kiện nhiệt độ cao.
    -Cho kết quả rất tốt trong các thử nghiệm SAE-ASTM-API.
    -Chống bào mòn một cách vượt trội.

    -Khả năng dẫn lưu cực tốt đối với các loại xe tải hạng năng sử dụng động cơ diesel và xăng.Kết quả này cũng tương tự cho các xe hành khách.

    Do những ưu điểm trên + chi phí chế tạo cao...dầu tổng hợp được dùng trong quân sự,hàng không,và công nghiệp là chính...gần đây bắt đầu sử dụng cho dân dụng.
    [/SIZE][/SIZE][/SIZE][/SIZE][/SIZE]
     
  2. duongtuvy
    Offline

    Tài xế O-H
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    18/9/09
    Số km:
    54
    Được đổ xăng:
    0
    Mã lực:
    21
    Xăng dự trữ:
    104 lít xăng
    cam on bac rat nhieu
     

Chia sẻ trang này