Đang tải...

Piagio Tìm hiểu vespa acma

Thảo luận trong 'Bạn đi xe nào ?' bắt đầu bởi bikerviet, 24/4/10.

Thành viên đang xem bài viết (Users: 0, Guests: 0)

  1. bikerviet
    Offline

    Tài xế O-H
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    15/10/09
    Số km:
    629
    Được đổ xăng:
    48
    Mã lực:
    51
    Xăng dự trữ:
    347 lít xăng
    Có thể nói hầu như mọi dân chơi vespa đều mơ ước tìm cho mình 1 chiếc vespa acma nói theo ngôn ngữ vespa Việt Nam. Còn nói theo tiếng tây, người ta gọi loại xe này là fenderlight, handlebar tùy theo đời xe, hay gọi chung là wide-mounted vespa. Hôm nay tôi sẽ đưa ra một số khái niệm hết sức cơ bản về acma để quý vị tham khảo.

    Đầu tiên ta hãy tìm hiểu tại sao dân Việt Nam ta gọi wide-mounted vespa là acma. Xe vespa đầu tiên vào Việt Nam do người Pháp mang sang khỏang những năm đầu thập niên 50, trên logo xe có chữ ACMA nên ngừoi ta gọi là ACMA. Chính vì vậy mà nhiều người cho rằng vespa sản xuất năm 1953, 1954 là vespa cổ nhất Việt Nam. Sau đó xe Ý được nhập về Việt Nam, chính xác hơn là về Sài Gòn. Mặc sù logo xe không có chữ acma nhưng ngừoi ta vẫn gọi là acma. Thực tế tên xe nhập từ Ý người ta còn gọi là O-RỐC, nhưng tên này ko fổ biến.

    Một cái tên nữa mà anh chị em ngòai Bắc hay dùng, đó là "3 số mổ bụng". Lý do là xe acma chỉ có 3 số, dưới yên trước có 1 cửa sổ mở ra là thấy bình xăng con.

    Còn tây họ gọi là wide-mounted, lý do là động cơ acma fải có 1 càng nhôm để lắp vào xe, ta ọi nôm na là cái "sô 7". Cái số 7 nay rất to, chữ "wide" xuất fát từ đây.

    Một chiếc xe ba số mổ bụng gin, điều đầu tiên là fải "sườn gi máy gin". Sườn gin thì rât dễ nhận biết, đó là cái cửa "mổ bụng". Máy gin cũng dễ, đ1o al2 cái giò đạp (ch6an đề) gắn vào máy xe bằng 2 con ốc. Giải quyết xong vụ máy gin sườn gin ta sẽ xét tiếp đến các chi tiết khác.



    Máy acma và bộ phận giò đạp

    Các xe nhập từ Pháp dung tích là 125cc, trừ xe GL dung tích 150cc, 4 số. Các xe nhập từ Ý thì 150cc, từ đời gồm 4 đời. Tôi không có thông tin về xe 125cc wide-mouted Ý có nhập về Việt Nam hay không.



    ACMA 1957

    Xe Pháp số sừon số máy giống nhau, trên số sườn còn có thêm "125". Trên bửng trước có 1 miếng nhôm đóng số sườn số máy. Trên lốc máy có chữ vespa. Công tắc con sò có chữ "GPM". Đèn trước to vật vã, kính đèn có chữ A rất to, đuờng kính 115mm. Vành đèn không có chữ SIEM. Tùy đời xe (từ 1951 đến 1958) mà xe có những thay đổi về yên xe, về động cơ, vân vân. Một chi tếit nữa là các đời xe đầu logo bằng đồng, các đời sau (khỏang 1956 trởi đi) logo bằng nhựa.



    Logo A.C.M.AMạc mhôm đóng số


    Xe Ý thì phân biệt đời xe dựa vào các chữ dập trên sườn xe, máy xe. Đời vespa 150 đầu têin SX năm 1954, có số sườn số máy bắt đầu bằng VL1. Xe được sản xuất đến đời VL2, VL3, đến VB1 là chấm dứt. Các đời xe VL1, VL2, VL3 dùng dèn gáo nhỏ, đường kính đèn 105mm, kính, vành đèn có logo SIEM. Công tắc nhựa có chữ vespa đối với VL1 và một phần VL2. Phần còn lại của VL2 và VL3 dùng một lọai công tắc khác đặc biệt, giống nhưng nhỏ hơn công tắc VB1. Đến đời VB1 có sự thay đổi gần như tòan bộ về thiết kế bên ngòai: không dùng ghi đông, chuyển sang đầu đèn, kính đèn to hơn, đừong kính 115 mm, bình xăng con lớn hơn. Khác với vespa Pháp vespa ý logo chỉ bằng đồng.





    VL3






    VB1


    Đặc điểm chung của acma là rất tốn xăng. Nguyên lý động cơ là piston-ported, nói nôm na là đóng-mở bằng piston. Nếu piston kín thì hút xăng tốt, tuy nhiên chạy nhanh thì dễ bó máy. Nếu piston lỏng thì khó k=bó máy nhưng hút không tốt, hay "ói" xăng. Bình xăng con rất hay hỏng vặt, một ngày đi ba ngày sửa. Máy hay chảy nhớt, đặc biệt chảy nhớt chỗ giò đạp. Do đó rất nhiều tợh xe đã khuyên chúng ta không nên cho acma máy gin mà thay máy super hay tệ hơn, thay máy PX vào chạy cho máu, mà thực ra là cho dễ sửa.



    Máy acma

    Một điểm lưu ý nữa là các anh chị em mới chơi xe đừng cho rằng cứ xe ghi đông sắt là acma. Nên tỉnh táo 1 chút. Việc thay ghi đông là điều dễ như húp cháo đối với thợ. Nên nhớ PX ngừoi ta còn có thể gò thành acma giả cầy được.

    ACMA 1953, xe vespa cổ nhất Việt Nam?



    Dân chơi vespa thường nổ cho nhau nghe về những chiếc xe vespa cổ nhất Việt Nam. Có người nói vespa cổ nhất Việt nam là lọai số que (rod model). Có người lại nói vespa 1953 cốp nhôm vè nhôm cổ nhất mới đúng. Thậm chí có người còn cho rằng VB1 là một trong những con xe vespa cổ nhất – bó tòan thân!



    Theo tôi, có lẽ xe vespa cổ nhất từng xuất hiện ở Việt nam là rod model số que, nhưng tính đến thời điểm hiện nay, con vespa cổ nhất còn tồn tại – tồn tại nhé, không biết có chạy không – là một con vespa ACMA cốp nhôm vè nhôm 125cc.



    Vậy 1 con acma 125cc 1953 hình thù thế nào? Ta sẽ đi từ ngòai vào trong, từ trên ghi đông luồn xuống lốc máy, từ trên đỉnh yên lộn ngược xuống ống bô xem thực hư thế nào.



    Đầu tiên hãy xét giấy khai sinh của bà cụ. Hầu hết xe 1953 ở Việt Nam là xe Pháp, do người Pháp mang qua. Có thể xe Ý, xe Anh cũng có nhưng số lượng ít. Nếu là xe 125cc Ý, chắc chắn đó là lọai fenderlight. Sau khi Piaggio nhượng quyền lắp ráp, SX vespa cho nhà máy A.C.M.A bên Pháp vào năm 1951, lúc đó xe A.C.M.A mới chính thức có tên. Người Pháp đã thay đổi một số chi tiết trên con xe fenderlight của ngừoi Ý, cụ thể nhất là dời vị trí đèn từ vè trước lên ghi đông xe, đèn to hơn và sáng hơn (đường kính vành đèn tăng từ 105mm lên 115mm). Nghe đồn rằng phụ nữ Pháp đòi fải dời vị trí đèn xe, vì đèn xe fenderlight chiếu thẳng vào giữa hai chân họ, hehe, và đây là mộ tđiều bất lịch sự chăng. Thế là đèn xe được dời lên trên ghi đông. Từ nay chị em đươc chiếu sáng ít ra là từ fần trên eo trở lên. Hehe. Ở phần đầu đèn có mấy điểm đặc biệt:

    - Curon bản to, không có chữ SIEM

    - Kính đèn đường kính 115mm, có chữ A in đậm ở giữa

    - Ghi đông là lọai dây ga đi bên ngòai, không luồn bên trong như các đời VL1, VL2, VL3 hay ACMA 1954-1958

    - Logo có 4 chân cắm vào sườn xe như logo Ý

    - Đồng hồ là option, mua xe fải mua thêm. Theo xe là một miếng che lỗ đồng hồ trên gáo đèn, có logo Piaggio.

    Xe acma 1951
    Từ đầu xe ta lướt xuống fần yên xe. Yên xe không có đế, hai lò xo sau phần nhọn quay lên trên, phần đầu yên có thêm 1 cơ cấu giảm xóc nói chung là khó diễn tả. Yên sau hình chữ X, không fải chư V như cái lọai acma sau này. Ngay dưới yên trước là bình xăng lớn. Bình xăng của đời xe này có hình dạng là hình chữ nhật, được bo tròn các cạnh. Các đời vespa từ 1956 trở đi kể cả Pháp và Ý chuyển sang dùng bình xăng lớn hơn, do đó đời xe 1953 còn dc gọi là acma bình xăng nhỏ. Nếu quý vị xem số máy xe mình là VB1, VL3 hay sáu số mà số 2 đâu, xe lại dùng bình xăng nhỏ thì quý vị đã có 1 con acma “2 trong 1”. Kể cũng hay, vì như vậy ta chỉ cần chơi 1 con xe mà có đặc điểm của 2 đời xe.

    Khung xe có một số điểm đáng chú ý như sau:

    - Đối với xe đời đầu, số máy khỏang 1xxxx, 2xxxx, 3xxxx cốp xe, vè trước, lỗ mũi, cửa sổ bằng nhôm. Sau đó sẽ làm bằng sắt dập. Cốp nhỏ, đuôi nhọn, khóet cốp bên phải. Một thời gian dài, tôi bị nhầm lẫn cứ cho rằng hễ xe có cốp khóet là 1953. Đến khi gặp 1 con standard cốp khóet mới băn khoăn, không lẽ standard cũng có xe 1953? [&]

    - Cốp xe không có khóa

    - Chỉ sàn xe không dùng bọ sàn, chỉ đơn giản là các thanh nhôm túm lại ở 2 đầu và nhét chỉ cao su vào giữa.

    - Bọ vè trước không dùng bọ nhọn mà dùng lọai bọ đầu to như đầu trâu (xem hình)

    - Chân chống cong cong quẹo quẹo

    - bát bánh sơ cua là option. Nếu có sẽ gắn đằng sau, không gắn đằng trước

    - Còi nhôm 6 cánh có gân











    Nói dến xe 1953 ở xứ ta không có nghĩa là xe SX năm 1953 mà có thể SX năm 1951, 1952. Người ta lấy năm xe được nhập cảng vào Sài Gòn làm đời xe, chứ hồi đó chưa có scooterhelp để tra số máy số sườn, chưa có forum vespavn để hỏi han, mua bán, xả, trét, xóa, sửa. Các ông thợ căn cứ vào số máy để phân biệt, ví dụ “5 con” là acma 53, 6 con đầu 1 là acma 54, 55 vân vân và vân vân.



    Máy xe này cực kỳ yếu. ta hãy xem qua một số chỉ tiêu kỹ thuật:


    - Piston 125cc, đường kính 54mm, đầu piston có 1 gờ lồi hẳn ra ngòai

    - Khỏang chạy tay biên (dên) 54mm

    - Xilanh 1 lỗ hút, ứng với cái gờ quái quỷ kia

    - Nắp quy lát có lỗ ngay chính giữa để gắn bugi. Các đời acma khác lỗ bugi nằm lệch một bên

    - Chính vì đặc tính này nên các chú khoai tây đặt tên lọai động cơ này là square engine.

    - Đầu ông sư bằng nhôm, vuông chứ không tròn. Chụp vô lăng cũng bằng nhôm nốt.

    - Lỗ chỉnh lửa trên vô lăng hình tròn, khác lỗ thường. Cánh vô lăng cũng nhẹ hơn acma thường.

    - Lòng xi lanh gắn vào máy bằng 3 con bù-rông, nhưng vị trí khác acma thường.

    - Bình xăng con hiệu Guertner.

    - Lỗ hút xăng nằm sát bên lỗ xả. Đúng là mất vệ sinh. Quý vị có thấy ai thiết kế bàn ăn ngay cạnh cửa toa-lét bao giờ không? Hèn chi cái xe này chạy cà ạch cà đụi, không khá nổi. Ăn ở mất vệ sinh, ăn xả cạnh nhau làm sao lớn???

    - Từ việc lỗ hút lỗ xả gần nhau, suy ra ống bô cũng khác ông bô acma thường.

    - Động cơ dùng 3 lá bố (côn) nhỏ xíu như cái bát ăn bột của con bé nhà tôi. Chạy không nổi là fải. Nắp côn cũng quái lạ, chỉ gắn được vào đời xe này.

    - Giò đạp cong ngay chỗ lắp vào trái no.

    - Không dùng mobin sườn bên ngòai, mobin gắn trong mâm lửa.





    Chú ý cái giò đạp





    Chú ý cái lỗ hút và lỗ xả



    Quý vị cũng thấy, máy xe 53 này không lẫn với bất cứ đời acma nào ta thường thấy. Do đó nếu máy hỏng thì đành ... khóc hận sang Pháp hay Ý mà mua đồ. Cốp nhôm có thể làm được, bọ vè đầu trâu có thể làm được nhưng xi lanh, piston, giò đạp cong thì không.



    Cuối cùng, việc chơi 1 con acma 1953 không dành cho tay mơ, và lại càng không dành cho người thiếu kiên nhẫn và chắc chắn là khộng dành cho ăn em điều kiện tài chính có hạn. Tôi đã từng chứng kiến 1 ông VK fải về Mỹ để mua quả piston+tay biên 54x54 cho con 1953 của ông ta.
     
  2. bikerviet
    Offline

    Tài xế O-H
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    15/10/09
    Số km:
    629
    Được đổ xăng:
    48
    Mã lực:
    51
    Xăng dự trữ:
    347 lít xăng
    Năm 1954, 9 năm sau chiến tranh. Người Ý đã ăn đủ no, mặc đủ ấm, hang hóa đã bắt đầu dành một phần cho xuất khẩu. Model vespa 1954 VL1 150cc đã ra đời trong bối cảnh như thế.

    Các cải tiến của VL1 so với các đời xe 125cc Ý như sau:

    Phần máy:

    Động cơ thêm 25cc. 25cc này thật có ích, nếu ai đã từng đi xe 125cc gin và 150cc gin sẽ thấy xe 150cc mạnh hơn hẳn.

    Tay biên (dên) tăng từ 54mm lên 57mm, khỏang chạy piston dài hơn à hơi nén nhiều hơn, tỉ số nén tăng lên.

    Quả piston thay đổi tòan bộ: thay từ piston 1 cửa thành piston 2 cửa, và tất nhiên là cấu trúc xylanh cũng thay đổi.

    Lỗ hút và lỗ xả trên xy lanh được dời xa nhau, không như lọai 125cc 1953. Hệ quả là ống bô cũng khác.

    Lỗ cắm bu-gi trên nắp quy lát được dời lệch sang một bên, không nằm fè fè ở giữa như 125cc 1953. Hệ quả là đầu ông sư (thầy chùa) fải thay đổi cấu trúc.

    Quả no (nord), giò đạp được cải tiến. Giò đạp bây giờ thẳng, không cong nữa.

    Bộ côn (amaya) tăng từ 2 lá lên 3 lá, đường kính lá côn cũng to hơn nên động cơ khởi động mạnh, nhanh hơn.

    Lần đầu tiên mobin sườn được đưa từ trong vô lăng ra hẳn bên ngòai. Xấu che tốt khoe, cục môbin sườn của VL1 to vật vã, màu nâu đỏ rất đẹp và đương nhiên là tốt, bền hơn hẳn lọai mobin trong của xe 125cc, cả xe Ý lẫn xe Pháp.

    Phần khung sườn:


    Lại xấu che tốt khoe, lần này Piaggio thiết kế cốp trùm hẳn phần máy, không làm kiểu “cốp khóet 53” nữa. Cốp đựng đồ chỉ có “con cò” bằng nhôm, không có khóa cốp. Vị nào muốn khóa cốp, xin mời chi thêm ít nghìn lia (tiền Ý)

    Phuộc nhún sau thu gọn, lò xo và dampener cùng nhau chung sống hòa bình nên bộ nhún sau của VL1 chỉ còn 1 cây (1953 trở về trước có 2 cây)

    Xe không có bánh sơ cua. Ai muốn bánh sơ cua xin mời viết séc (khà khà, thời đó chưa có ATM). Bánh sơ cua có thể gắn đằng trước (như ta vẫn thường thấy) hoặc gắn đàng sau (gắn vào baga sau)

    Bộ yên được thiết kế theo mẫu mới. Yên sau không còn hình chữ X, chuyển sang chữ V

    Bộ dây ga được luồn vào trong ghi đông, không chạy lông nhông bên ngòai như xe 1953.

    Kích thước đèn trước tăng: xe mạnh, đèn fải to chiếu sách mới sướng, anh em nhể??? Đường kính đèn trước là 105mm, tăng 10mm so với các xe đời trước. Tòan bộ kính đèn, curon đều do hãng SIEM trồng được.

    Cải tiến quan trọng để xuất khẩu đây: Đèn trước được dời từ vè (fender) lên ghi đông (handlebar). Thời đó chỉ có nước Ý là cho fép xe rọi đèn từ thắt lưng trở xuống, các nước khác chỉ cho fép rọi đèn từ rốn lên trên. Đó cũng là lý do tại sao vespa được SX tại Pháp từ năm 1951, ở Anh từ năm 1950 (không nhớ rõ) nhưng đèn gắn cao hơn xe fenderlight của Ý cùng năm SX.

    VL1 đã được đón tiếp tại Việt Nam như thế nào? Chắc hẳn là rất nồng nhiệt, như ta háo hức trông chờ model PX2006 bây giờ vậy. Một chiếc xe với thiết kế hòan hảo thời bấy giờ, mạnh mẽ, bền bỉ hơn hẳn ông anh 125cc 1953 hay ốm vặt. Các đời xe acma 150 tiếp sau như VL2, VL3 có lẽ không được dân ta nói riêng, và dân tây tàu nói chung, đón nhận như VL1. Tại sao vậy? Thiết kế không có gì mới, động cơ như cũ, hình thức gần như không đổi. Cho đến ngày VB1 lăn bánh.....

    Con trắng bên trên là con VL1 đấy các cụ=d>

    Từ giữa năm 1955, Piaggio bắt đầu sản xuất xe wide-mount 150cc VL2. VL2 được sản xuất cho đến giữa năm 1956 thì ngưng, chuyển sang model VL3. Theo sách Vespa Technica, hai đời xe VL2 và VL3 giống nhau, do đó ăn em nào có VL2 hay VL3 thì nên bán bớt 1 con là vừa Cười to


    Những cải tiến của VL2-VL3 so với VL1:

    - Yên trước không dùng loại yên lò xo, chuyển sang dùng loại yên "cây kéo", tương tự yên VB1.

    -Tăm bua trước dùng loại tăm bua gai, y choang VB1 và VBA hay VBB. Mục đích là cải thiện sự tản nhiệt cho thắng trước, tăng độ an toàn.

    - Khoá cốp bây giờ là đồ theo xe, không fải option nữa.

    - Khoan sẵn lỗ bắt bát sơ cua ở ống sườn trước. Bát sơ cua vẫn là option.

    - CÔng tắc không dùng công tắc con sò, chuyển sang dùng công tắc gần giống VB1 nhưng "có đuôi".

    - Curon đèn trước nhồi thêm 1 miếng sắt, tây gọi là "visor", ta gọi là "kết"

    - Lỗ trên gáo đèn hình tròn, không fải hình chữ nhật như VL1.

    - Bình xăng lớn. (hehe, một số bác sỹ vespa chỉ phân biệt được acma bình xăng nhỏ là đời trước, bình xăng lớn là đời sau. Chấm hết)

    Sách nói vậy nhưng thực tế không fải vậy. Bằng chứng là xe VL2, một nửa giống VL1 và 1 nửa giống VL3. Tại sao lại giống VL1? Chẳng qua Piaggio muốn xài hết mớ phụ tùng lỡ làm cho VL1, tiết kiệm chi fì, tăng lợi nhuận.

    Nhưng sao dù các ăn em đang sở hữu VL2 không nên băn khoăn xe mình là VL2-1 hay VL2+1 làm gì. Có 1 con acma máy gin, chạy được là oách lắm rồi. Nếu vẫn chưa chịu thì mời ăn em vào google mà search, với key word là VL2+vespa+Italy và nhớ xem trong các website bằng tiếng Ý thì may ra tìm được thông tin
     

Chia sẻ trang này