Đang tải...

Cơ bản Transistor - Cấu tạo và Nguyên tắc hoạt động

Thảo luận trong 'Điện - Điện tử' bắt đầu bởi khoadongluc, 22/6/10.

Thành viên đang xem bài viết (Users: 0, Guests: 0)

  1. khoadongluc
    Offline

    Nothing Is Impossible
    Thành viên BQT
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    17/3/09
    Số km:
    22,748
    Được đổ xăng:
    7,019
    Mã lực:
    2,289
    Giới tính:
    Nam
    Xăng dự trữ:
    30,684 lít xăng
    Transistor gồm ba lớp bán dẫn ghép với nhau hình thành hai mối
    tiếp giáp P-N , nếu ghép theo thứ tự PNP ta được Transistor thuận , nếu
    ghép theo thứ tự NPN ta được Transistor ngược. về phương diện cấu tạo
    Transistor tương đương với hai Diode đấu ngược chiều nhau .
    [​IMG]
    Cấu tạo Transistor

    • Ba lớp bán dẫn được nối ra thành ba cực , lớp giữa gọi
      là cực gốc ký hiệu là B ( Base ), lớp bán dẫn B rất mỏng và có nồng độ
      tạp chất thấp. ​
    • Hai lớp bán dẫn bên ngoài được nối ra thành cực phát (
      Emitter ) viết tắt là E, và cực thu hay cực góp ( Collector )
      viết tắt là C, vùng bán dẫn E và C có cùng loại bán dẫn (loại N hay P )
      nhưng có kích thước và nồng độ tạp chất khác nhau nên không hoán vị cho
      nhau được. ​

    * Xét hoạt động của Transistor NPN .
    [​IMG]
    Mạch khảo sát về nguyên tắc hoạt
    động của transistor NPN

    • Ta cấp một nguồn một chiều UCE vào hai cực C và E trong đó (+) nguồn vào cực C và (-) nguồn vào cực E.​
    • Cấp nguồn một chiều UBE đi qua công tắc và trở hạn dòng vào hai cực B và E , trong đó cực (+) vào chân B, cực (-) vào chân E.​
    • Khi công tắc mở , ta thấy rằng, mặc dù hai cực C và E
      đã được cấp điện nhưng vẫn không có dòng điện chạy qua mối C E ( lúc
      này dòng IC = 0 ) ​
    • Khi công tắc đóng, mối P-N được phân cực thuận do đó có một dòng điện chạy từ (+) nguồn UBE qua công tắc => qua R hạn dòng => qua mối BE về cực (-) tạo thành dòng IB​
    • Ngay khi dòng IB xuất hiện => lập tức cũng có dòng IC chạy qua mối CE làm bóng đèn phát sáng, và dòng IC mạnh gấp nhiều lần dòng IB​
    • Như vậy rõ ràng dòng IC hoàn toàn phụ thuộc vào dòng IB và phụ thuộc theo một công thức .​
    IC = β.IB

    • Trong đó IC là dòng chạy qua mối CE​
    • IB là dòng chạy qua mối BE​
    • β là hệ số khuyếch đại của Transistor​
    Giải thích : Khi có điện áp UCE nhưng các điện tử và lỗ trống không thể vượt qua mối tiếp giáp P-N để tạo thành dòng điện, khi xuất hiện dòng IBE
    do lớp bán dẫn P tại cực B rất mỏng và nồng độ pha tạp thấp, vì vậy số
    điện tử tự do từ lớp bán dẫn N ( cực E ) vượt qua tiếp giáp sang lớp
    bán dẫn P( cực B ) lớn hơn số lượng lỗ trống rất nhiều, một phần nhỏ
    trong số các điện tử đó thế vào lỗ trống tạo thành dòng IB còn phần lớn số điện tử bị hút về phía cực C dưới tác dụng của điện áp UCE => tạo thành dòng ICE chạy qua Transistor.​
    * Xét hoạt động của Transistor PNP .
    Sự hoạt động của Transistor PNP hoàn toàn tương tự Transistor NPN nhưng cực tính của các nguồn điện UCE và UBE ngược lại . Dòng IC đi từ E sang C còn dòng IB đi từ E sang B.​
     

    Bài viết khác:

  2. khoadongluc
    Offline

    Nothing Is Impossible
    Thành viên BQT
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    17/3/09
    Số km:
    22,748
    Được đổ xăng:
    7,019
    Mã lực:
    2,289
    Giới tính:
    Nam
    Xăng dự trữ:
    30,684 lít xăng
    Transistor - Ký hiệu và hình dạng

    Ký hiệu của Transistor
    [​IMG]
    Transistor công xuất nhỏ Transistor công xuất lớn
    - Ký hiệu ( trên thân Transistor )
    *
    Hiện nay trên thị trường có nhiều loại Transistor của nhiều nước sản
    xuất nhưng thông dụng nhất là các transistor của Nhật bản, Mỹ và Trung
    quốc.​

    • Transistor Nhật bản : thường ký hiệu là A…, B…, C…, D… Ví dụ A564, B733, C828, D1555
      trong đó các Transistor ký hiệu là A và B là Transistor thuận PNP còn
      ký hiệu là C và D là Transistor ngược NPN. các
      Transistor A và C thường có công xuất nhỏ và tần số làm việc cao
      còn các Transistor B và D thường có công xuất lớn và tần số làm việc
      thấp hơn. ​
    • Transistor do Mỹ sản xuất. thường ký hiệu là 2N… ví dụ 2N3055, 2N4073 vv…​
    • Transistor do Trung quốc sản xuất :
      Bắt đầu bằng số 3, tiếp theo là hai chũ cái. Chữ cái thức nhất cho biết
      loại bóng : Chữ A và B là bóng thuận , chữ C và D là bòng ngược, chữ
      thứ hai cho biết đặc điểm : X và P là bòng âm tần, A và G là bóng cao
      tần. Các chữ số ở sau chỉ thứ tự sản phẩm. Thí dụ : 3CP25 ,
      3AP20 vv.. ​
    - Cách xác định chân E, B, C của Transistor.

    • Với các loại Transistor công xuất nhỏ thì thứ tự chân C và B tuỳ theo bóng của nước nào sả xuất , nhựng chân E luôn ở bên trái nếu ta để Transistor như hình dưới​
    • Nếu là Transistor do Nhật sản xuất : thí dụ Transistor C828, A564 thì chân C ở giữa , chân B ở bên phải.​
    • Nếu là Transistor Trung quốc sản xuất thì chân B ở giữa , chân C ở bên phải.​
    • Tuy nhiên một số Transistor được sản xuất nhái thì
      không theo thứ tự này => để biết chính xác ta dùng phương pháp đo
      bằng đồng hồ vạn năng. ​
    [​IMG]
    Transistor công xuất nhỏ.

    • Với loại Transistor công xuất lớn (như hình dưới ) thì hầu hết đều có chung thứ tự chân là : Bên trái là cực B, ở giữa là cực C và bên phải là cực E.​
    [​IMG]
    Transistor công xuất lớn thường
    có thứ tự chân như trên.
    * Đo xác định chân B và C

    • Với Transistor công xuất nhỏ thì thông thường chân E ở
      bên trái như vậy ta chỉ xác định chân B và suy ra chân C là chân còn
      lại. ​
    • Để đồng hồ thang x1Ω , đặt cố định một que đo vào từng
      chân , que kia chuyển sang hai chân còn lại, nếu kim lên = nhau
      thì chân có que đặt cố định là chân B, nếu que đồng hồ cố định là que
      đen thì là Transistor ngược, là que đỏ thì là Transistor thuận.. ​
     
  3. khoadongluc
    Offline

    Nothing Is Impossible
    Thành viên BQT
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    17/3/09
    Số km:
    22,748
    Được đổ xăng:
    7,019
    Mã lực:
    2,289
    Giới tính:
    Nam
    Xăng dự trữ:
    30,684 lít xăng
    Transistor - Phương pháp kiểm tra

    Transistor khi hoạt động có thể hư hỏng do nhiều nguyên nhân, như hỏng do nhiệt
    độ, độ ẩm, do điện áp nguồn tăng cao hoặc do chất lượng của bản thân
    Transistor, để kiểm tra Transistor bạn hãy nhớ cấu tạo của chúng.

    • Kiểm tra Transistor ngược NPN tương tự kiểm tra
      hai Diode đấu chung cực Anôt, điểm chung là cực B, nếu đo từ B sang C
      và B sang E ( que đen vào B ) thì tương đương như đo hai diode thuận
      chiều => kim lên , tất cả các trường hợp đo khác kim không lên. ​
    • Kiểm tra Transistor thuận PNP tương tự kiểm tra
      hai Diode đấu chung cực Katôt, điểm chung là cực B của Transistor, nếu
      đo từ B sang C và B sang E ( que đỏ vào B ) thì tương đương như đo hai
      diode thuận chiều => kim lên , tất cả các trường hợp đo khác kim
      không lên. ​
    • Trái với các điều trên là Transistor bị hỏng.​
    • Transistor có thể bị hỏng ở các trường hợp .

      * Đo thuận chiều từ B sang E hoặc từ B sang C => kim
      không lên là transistor đứt BE hoặc đứt BC
      * Đo từ B sang E hoặc từ B sang C kim lên cả hai chiều là chập hay dò BE hoặc BC.
      * Đo giữa C và E kim lên là bị chập CE.
    * Các hình ảnh minh hoạ khi đo kiểm tra Transistor.
    [​IMG]
    Phép đo cho biết Transistor còn tốt .

    • Minh hoạ phép đo trên : Trước hết nhìn vào
      ký hiệu ta biết được Transistor trên là bóng ngược, và các
      chân của Transistor lần lượt là ECB ( dựa vào tên Transistor ). < xem lại phần xác định chân Transistor >
    • Bước 1 : Chuẩn bị đo để đồng hồ ở thang x1Ω​
    • Bước 2 và bước 3 : Đo thuận chiều BE và BC => kim lên .​
    • Bước 4 và bước 5 : Đo ngược chiều BE và BC => kim không lên.​
    • Bước 6 : Đo giữa C và E kim không lên​
    • => Bóng tốt.
    ———————————————————————-
    [​IMG]
    Phép đo cho biết Transistor bị chập BE

    • Bước 1 : Chuẩn bị .​
    • Bước 2 : Đo thuận giữa B và E kim lên = 0 Ω​
    • Bước 3: Đo ngược giữa B và E kim lên = 0 Ω​
    • => Bóng chập BE
    —————————————————————–
    [​IMG]
    Phép đo cho biết bóng bị đứt BE

    • Bước 1 : Chuẩn bị .​
    • Bước 2 và 3 : Đo cả hai chiều giữa B và E kim không lên.​
    • => Bóng đứt BE
    ———————————————————
    [​IMG]
    Phép đo cho thấy bóng bị chập CE

    • Bước 1 : Chuẩn bị .​
    • Bước 2 và 4 : Đo cả hai chiều giữa C và E kim lên = 0 Ω​
    • => Bóng chập CE
    • Trường hợp đo giữa C và E kim lên một chút là bị dò CE.​
     
  4. khoadongluc
    Offline

    Nothing Is Impossible
    Thành viên BQT
    Expand Collapse

    Tham gia ngày:
    17/3/09
    Số km:
    22,748
    Được đổ xăng:
    7,019
    Mã lực:
    2,289
    Giới tính:
    Nam
    Xăng dự trữ:
    30,684 lít xăng
    Các thông số kỹ thuật của Transistor
    • Dòng điện cực đại : Là dòng điện giới hạn của transistor, vượt qua dòng giới hạn này Transistor sẽ bị hỏng.
    • Điện áp cực đại : Là điện áp giới hạn của transistor đặt vào cực CE , vượt qua điện áp giới hạn này Transistor sẽ bị đánh thủng.
    • Tấn số cắt : Là tần số giới hạn mà Transistor làm việc bình thường, vượt quá tần số này thì độ khuyếch đại của Transistor bị giảm .
    • Hệ số khuyếch đại : Là tỷ lệ biến đổi của dòng ICE lớn gấp bao nhiêu lần dòng IBE
    • Công xuất cực đại : Khi hoat động Transistor tiêu tán một công xuất P = UCE . ICE nếu công xuất này vượt quá công xuất cực đại của Transistor thì Transistor sẽ bị hỏng .
    - Một số Transistor đặc biệt .
    * Transistor số ( Digital Transistor ) : Transistor số có cấu tạo như Transistor thường nhưng chân B được đấu thêm một điện trở vài chục KΩ
    [​IMG]
    Transistor số thường được sử
    dụng trong các mạch công tắc , mạch logic, mạch điều khiển , khi hoạt
    động người ta có thể đưa trực tiếp áp lệnh 5V vào chân B để điều khiển
    đèn ngắt mở.​
    [​IMG]
    Minh hoạ ứng dụng của Transistor Digital
    * Ký hiệu : Transistor
    Digital thường có các ký hiệu là DTA…( dền thuận ),
    DTC…( đèn ngược ) , KRC…( đèn ngược ) KRA…( đèn
    thuận), RN12…( đèn ngược ), RN22…(đèn thuận ), UN…., KSR…
    . Thí dụ : DTA132 , DTC 124 vv…​
    * Transistor công xuất dòng ( công xuất ngang )
    Transistor công xuất lớn
    thường được gọi là sò. Sò dòng, Sò nguồn vv..các sò này được thiết kế
    để điều khiển bộ cao áp hoặc biến áp nguồn xung hoạt động , Chúng
    thường có điện áp hoạt động cao và cho dòng chịu đựng lớn.
    Các sò công xuất dòng( Ti vi mầu) thường có đấu thêm các diode
    đệm ở trong song song với cực CE.​
    [​IMG] [​IMG]
    Sò công xuất dòng trong Ti vi màu
     

Chia sẻ trang này